Bebeklik ve erken çocukluk dönemi tepkisel bağlanma bozukluğu: Bir çok bağlamda uygunsuz sosyal ilişki kurma durumu. İki alt tipi vardır: ketlenmiş (inhibe) tip, sürekli bir çok sosyal etkileşimi başlatma ve tepki verememe; disinhibe tip, fark aramayan seçici olmayan sosyal girişkenlik.
Tanı: 5 yaşından küçük çocuklarda, süregelen fiziksel ve duygusal ihtiyaçların ihmali ya da bakım verenin sürekli değişmesi durumunda belirgin olarak bozulmuş sosyal ilişki kurma. Beklenen sosyal etkileşim ve canlılık yoktur. Bebeklerde organik olmayan büyüme geriliği vardır. Fiziksel olarak baş çevresi normal, kilo çok düşük ve boy resmen kısadır. Düşük sosyoekonomik seviye ve depresyonu olan ya da izole ya da istismar öyküsü olan annelerle ilişkilidir.
|
DSM-IV-TR’ye Bebeklik ya da Küçük çocukluk Döneminin Tepkisel Bağlanma Bozukluğu için Tanı Ölçütleri
|
- Başka durumlarda konuşuyor olmasına karşın özgül birtakım toplumsal durumlarda sürekli bir konuşmamazlık gösterme (konuşma beklentisi olduğunda, örn.okulda)
- Bu bozukluk eğitimle ilgili ya da mesleki başarıyı ya da toplumsal iletişimi bozar.
- Bu bozukluğun süresi en az 1 aydır (okula başladıktan sonraki iki ayla sınırlı değildir).
- Konuşmama, s Aşağıdakilerden (1) ya da (2)’nin olması ile belirli, 5 yaşından önce başlayan, çoğu alanda önemli ölçüde bozuk ve gelişimine göre uygunsuz toplumsal ilişki kurma biçiminin olması:
(1) aşırı derecede ketlenmiş (inhibe), hipervijilan ya da ileri derecede ambivalan ve çelişkili gösterme ile kendini gösteren, çoğu toplumsal etkileşimi gelişimine uygun bir biçimde başlatmada ya da tepki göstermede sürekli bir yetersizlik gösterme (örn. çocuk, bakımverenlere karşı karışık bir yaklaşım gösterebilir, rahatlatılma çabalarına direnç gösterebilir, kaçanabilir ya da donuk bir uyanıklık sergileyebilir)
(2) Uygun seçici bağlanmaları belirgin olarak gösterememeyle giden gelişigüzel bir toplumsallık belirli dağınık bağlanmalar gösterme örüntüsü (örn. görece yabancı olduklarına karşı aşırı bir yakinlik duyma ya da bağlanacağı kişilerin seçiminde seçicilikten yoksun davranma)
- A tanı ölçütündeki bozukluk sadece bir gelişme geriliği olarak açıklanamaz (zeka geriliğinde oldu gibi) ve bir Yaygın Gelişimsel Bozukluğun tanı ölçütlerini karşılamamaktadır
- Aşağıdakilerden en az birinin olması ile belirli patolojik bir bakim verilmiş olması:
(1) çocuğun rahatının sağlanması, teşvik edilmesi ve sevgi gösterilmesi gibi temel duygusal gereksinmelerini sürekli görmezlikten gelme
(2) çocuğun temel fizik gereksinmelerini sürekli görmezlikten gelme
(3) kalici bir bağlanmanın oluşmasını önler biçimde birincil bakımverenin sık sık değişmesi (örn,koruyucu bakımverenlerin sık sık değişmesi)
- A tanı ölçütündeki bozuk davranıştan C tani ölçütündeki bakımın sorumlu olduğu varsayılmaktadır (örn. A tanı Ölçütündeki bozukluklar, C tanı ölçütündeki patolojik bakımdan sonra başlamıştır).
Tipini belirtiniz:
Ketlenmiş Tip: Klinik görünümde A1 Tanı Ölçütü baskınsa
Ketlenmemiş Tip: Klinik görünümde A2 Tanı Ölçütü baskınsa öz konusu toplumsal durumda konuşulması beklenen dili bilmeme ya da o dilde rahat konuşamamaya
- Bu bozukluk bir iletişim Bozukluğuyla (örn. Kekeleme) daha iyi açıklanamaz ve sadece Yaygın Gelişimsel Bozukluk şizofreni ya da diğer bir Psikotik Bozukluğun gidişi sırasında ortaya çıkmamaktadır.
|
|
Amerikan Psikiyatri Birliği. Psikiyatride Hastalıkların Sınıflandırılması ve Adlandırılması El Kitabı. Gözden Geçirilmiş Dördüncü Baskı (DSM-IV-TR). Amerikan Psikiyatri Birliği: Washington DC, 2000.
|
